dr hab. Grzegorz Białuński
Ośrodek Badań Naukowych w Olsztynie
DZIEJE PRUSÓW W BADANIACH HISTORYCZNYCH PO 1945 ROKU
W referacie autor ukazał stan badań historycznych nad dziejami Prusów.
Rozważania swoje ograniczył w zasadzie tylko do badań po 1945 r., przede
wszystkim, dlatego że wcześniejszy stan badań został już opracowany przez
Henryka Łowmiańskiego. Autor zachował też podobny schemat omówienia: pochodzenie
Prusów, opracowania ogólne, stosunki zewnętrzne Prusów, stan wewnętrzny Prusów w
dobie plemiennej, podbój Prus przez Krzyżaków, Prusowie pod panowaniem
Krzyżaków, zanik Prusów oraz wydawnictwa źródłowe.
Autor zgłosił też postulaty do przyszłych badań nad Prusami. W pierwszym rzędzie
należałoby stworzyć ośrodek badawczy zajmujący się dziejami Prusów np. katedrę
na jakimś uniwersytecie. Na dzień dzisiejszy ogromną bolączką jest bowiem brak
badaczy. W zasadzie nie ma historyka, który poświęcałby cały swój wysiłek
badawczy tylko Prusom, ba nie ma takiego historyka, dla którego byłby to główny
przedmiot badań!
Innym bardzo istotnym postulatem zdaje się być „zinterdyscyplinozowanie” badań.
Do tej pory rzadko występuje styczność na linii archeologii, historii i
językoznawstwa, na ogół badacze operują tylko na materiale i metodach właściwych
dla swojej dyscypliny, w ograniczonym stopniu lub nieumiejętnie (źle)
korzystając z wyników innych dyscyplin. Ideałem byłyby tutaj przynajmniej
trzyosobowe zespoły badawcze (historyk, archeolog, językoznawca).
Podsumowując, stan badań historycznych nad Prusami nie może zadawalać i bez
stworzenia ośrodków badawczych, bez pojawienia się nowych badaczy nie szybko
ulegnie on zmianie.