ARCHEOLOGIA
Grodzisko "Miggenwald" ponownie odkryte!
W katalogu stanowisk archeologicznych Prus Wschodnich, opracowanym przez
Emila Hollacka i wydanym w 1908 roku w Berlinie i Głogowie odnotowane zostały
dwa grodziska, położone na zachód od Miggenwald - nieistniejącej już
leśniczówki, której bliższa lokalizacja również nie została utrwalona w
literaturze. Obiekty te są o tyle frapujące ponieważ nie zostały zarejestrowane
w innych publikacjach. Również Hollack nie podał źródła informacji o
grodziskach, które wzmiankował, nie ulega zatem wątpliwości, że nie były one
znane Johannowi Michaelowi Guise - porucznikowi wojsk pruskich, który w latach
1826-28 zarejestrował lwią część pruskich założeń obronnych. Obiekty te nie
zostały odnotowane również w latach 30-tych przez królewieckiego archeologa
Hansa Crome, znanego badacza grodzisk. 
W ostatnim półwieczu także polscy archeolodzy nie odnaleźli w terenie tych obiektów, mimo tego, że przed kilkunastu laty rejon byłego Miggenwaldu objęty był konserwatorskimi badaniami powierzchniowymi. Być może przyczyną tego był fakt, że okoliczny teren - mocno zalesiony, o bardzo dużych deniwelacjach - jest wyjątkowo trudny do penetracji.
Grodzisko "Miggenwald" - główny gród pruskiej włości Pogezan zlokalizowany
został dopiero w marcu 1977 roku przez członka Pruthenii - Stanisława Iwnczenkę.
Podczas listopadowego seminarium Pruthenii w Ornecie, półtora dnia
przeznaczyliśmy na zwiedzanie ciekawszych zabytków architektury i sztuki.
Odwiedziliśmy również ważniejsze w tym rejonie stanowiska archeologiczne. Jednak
najbardziej pasjonujący fragment naszej wyprawy był dopiero przed nami. Po
długotrwałym marszu w głąb głuszy leśnej naszym oczom odsłoniło się potężne
założenie obronne - Miggenwald.
Gród prezentuje się niezwykle efektownie. Wzniesiony został na wąskim cyplu
morenowym, ograniczonym z trzech stron głębokimi jarami o bardzo stromych
stokach. Północna część tego założenia dodatków zabezpieczona była w miejscach o
mniejszych walorach obronnych suchą fosą i niedużym wałem zaporowym. Od strony
południowo-zachodniej majdan grodziska odcięty został od nasady cypla systemem
umocnień złożonym z dwóch potężnych wałów, przedzielonych dwiema suchymi,
głębokimi fosami. W zachodniej części tego odcinka umocnień wyraźnie czytelny
jest wjazd bramny, który najpewniej broniony był jeszcze wieżą strażniczą (jej
relikty czytelne są w formie masywnego kopca, który znajduje się w ciągu
zewnętrznego pierścienia umocnień).
Powierzchnia majdanu grodu wynosi prawie 21 arów. Podczas inwentaryzacji grodu (pomiary, dokumentacja rysunkowa i fotograficzna), znaleziono na powierzchni majdanu fragmenty ceramiki wczesnośredniowiecznej oraz fragment brzuśca naczynia starszego, najpewniej z wczesnej epoki żelaza. Zabytki trafiły do Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Dokumentację fotograficzną i rysunkową zamieszczamy obok.
Brak czasu uniemożliwił nam - niestety - odjęcie próby odnalezienia drugiego z grodzisk wzmiankowanych przez Hollacka, który - notabene - przez pewien okres swego życia, był nauczycielem w pobliskich Młynarach.
Bogdan Radzicki